Enkele feiten


632
Vroegtijdige sterfgevallen in Brussel wegens fijnstof per jaar
80
De fijnstofconcentraties liggen 80% hoger dan wat veilig is voor onze gezondheid
45
% meer kans op coronaire hartziekten en 30% meer kans op beroerte dan bij schone lucht
67
% van de schadelijke NO2 emissies komt van het wegverkeer, waarvan 96% van dieselwagens
  • De luchtvervuiling wordt in Brussel vooral veroorzaakt door het drukke wegverkeer en houtverbranding.
  • De luchtvervuiling in Brussel overschrijdt de Europese normen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn de Europese normen te laag om de gezondheid van burgers afdoende te beschermen. De fijnstofconcentraties liggen in Brussel 80% hoger dan wat de WHO veilig acht voor onze gezondheid.
  • Vooral piepkleine stofdeeltjes zijn erg schadelijk voor onze gezondheid. Ze zijn in grote mate afkomstig van dieselwagens. Bedrijfswagens leggen de grootste afstanden in en rondom Brussel af en zijn vaker dieselwagens.Sinds dieselgate weten we dat zelfs de nieuwste
    dieselwagens 5 tot 10 keer meer uitstoten dan wettelijk toegelaten.
  • De verontreinigende stoffen kunnen ademhalingsproblemen veroorzaken, vooral bij kwetsbare personen zoals kinderen, ouderen en astmalijders. De vervuiling vermindert de longfunctie en verergert ziekten als astma, maar leidt ook tot hart- en vaatziekten en longkanker.Jaarlijks sterven er 632 mensen vroegtijdig in Brussel vanwege ongezonde lucht.
  • 20% van de longkankers zouden worden veroorzaakt door luchtvervuiling en vrouwen hebben dubbel zoveel kans op borstkanker bij chronische blootstelling aan vervuilde lucht;
  • Bij chronische blootstelling tijdens de zwangerschap kan luchtvervuiling leiden tot vroegtijdige geboorte en een laag geboortegewicht. Kinderen die in vervuilde zones wonen hebben een verminderde longfunctie en een verhoogd risico op astma.
  • In België kost de luchtvervuiling ons jaarlijks 17 miljard of 6% van ons BBP. Dit is een gigantische kost die we beter zouden investeren in schone technologie die ieders gezondheid ten goede komt.


Waarom actie?


Wat doet de Brussels regering?

Het nieuwe Brusselse plan van juni 2016 bevat een aantal positieve maatregelen. Het invoeren van een lage-emissiezone vanaf 2018 is goed nieuws, maar er is weinig garantie dat deze maatregel snel schone lucht oplevert. Dieselwagens zullen niet worden geweerd en sinds dieselgate weten we dat zelfs de nieuwste dieselvoertuigen de normen 5 tot 10 maal overschrijden.

Het huidige plan bevat verder een lang overzicht van acties zoals een betere ruimtelijke ordening, het promoten van schoner vervoer en minder woon-werk/school verplaatsingen, maar er zijn geen prioriteiten vastgelegd. Er wordt veel gesproken over aanmoedigen en plannen, maar zonder prioriteiten en een duidelijke kalender voor alle maatregelen is het onzeker of het ook snel resultaat zal opleveren..

LEZ moet ambitieuzer en versneld ingevoerd

De Lage Emissie Zone biedt geen soelaas vóór 2025. Dat is veel te laat! Sinds dieselgate weten we dat zelfs nieuwe dieselwagens nog steeds 5 tot 10 keer te veel schadelijke gassenen stoffen uitstoten, maar de Brusselse regering stelt geen dieselban voor, terwijl Parijs, Madrid, Mexico City en Athene tegen 2025 dieselwagens uit de stad bannen.

Dieselban en andere prioriteiten

De maatregelen met de meeste impact moeten prioritair worden uitgevoerd. De uitvoering moet worden gemonitord zodat bijsturing mogelijk is waar nodig om aan de Europese norm en zo snel mogelijk ook aan de WHO-richtlijnen (Wereldgezondheidsorganisatie) te voldoen. Het probleem van de meest vervuilende auto’s en stationair draaien moet dringend worden opgelost en autodelen moet aantrekkelijk worden gemaakt. Bovendien moet erop worden toegezien dat houtverbranding afneemt.

 
 

Alternatieven

Fietsen, stappen, schoon en comfortabel openbaar vervoer zijn belangrijk alternatieven voor de auto. In Europa werken verschillende steden samen rond schone elektrische of waterstofbussen. Het is belangrijk dat Brussel deze boot niet mist en hieraan meedoet, zodat nieuwe bussen luchtvervuiling niet in stand houden. Hetzelfde geldt voor smart apps die de combinatie van verschillende schone vervoerswijzen echt gemakkelijk maken.

Meten is weten

We willen betere informatie over de luchtvervuiling in de stad. Er zijn te weinig meetstations actief in de directe nabijheid van waar de meeste mensen wonen, werken en pendelen. Het mobiele meetproject Exp’Air dat de luchtkwaliteit meet in de Vijfhoek, is een goed voorbeeld Wij vragen de Brusselse regering het meten dringend uit te breiden naar alle kritische plekken buiten de Vijfhoek bvb. drukke invalswegen en kruispunten. Onderzoek toont aan dat vervuiling de grootste pieken haalt op drukke verkeersassen met veel bebouwing, de zgn. ‘canyon streets’.

Communicatie


Wij vragen dat de bevolking permanent op de hoogte wordt gehouden – niet enkel op piekdagen – over de luchtkwaliteit en luchtvervuiling op drukke plekken in de stad, bvb. via slimme real-time verkeersborden en overzichtelijke apps waarin duidelijke en volledige informatie wordt gegeven, inclusief of de Europese norm en de WHO-richtsnoeren worden gehaald of overschreden. Het is belangrijk om aanbevelingen te ontvangen over alternatieve wandel-en fietsroutes en hoe we zelf kunnen bij dragen aan schonere lucht. Organisaties die met kwetsbare groepen werken, zoals scholen, creches, ziekenhuizen en rusthuizen moeten automatisch en permanent worden geïnformeerd over de toestand van luchtvervuiling en duidelijke informatie ontvangen over de acties die ze kunnen ondernemen om hun doelgroepen te beschermen.

Rekeningrijden


We weten dat rekeningrijden voor het wegvervoer en het invoeren van groene fiscaliteit voor voertuigen op slag ervoor kan zorgen dat we de Europese normen voor luchtvervuiling halen. We moeten daarna zo snel mogelijk de strengere WHO-richtsnoeren halen. Het is dus een absolute prioriteit om het hoe en wanneer van deze maatregelen precies te definiëren zodat ze tijdig en succesvol kunnen worden ingevoerd.

Wij willen er samen voor zorgen dat de Brusselse lucht gezond wordt voor jong en oud